Home / Bilgiler / Amerikan Timsahı
SPONSORLU BAĞLANTILAR

Amerikan Timsahı

Sponsorlu Bağlantılar

Kayman’larla birlikte, iki tür sürüngen, gerçek timsah (krokodil) ile yakından akraba olan bir ailedendir. Amerikan timsahlarıyla (aligatorlar) krokodiller birbirlerine çok benzerler. Bu iki cins timsahı ayıran temel özellik dişlerdedir. Krokodilde üst ve alt çenelerdeki dişler bir hizadadır. Aligatorda, ağız kapandığı zaman üst dişler, alttakilerin dışına çıkar. İki hayvanda da altta, yanlardaki dördüncü dişler geri kalanlardan belirgin bir şekilde daha iridir. Krodokil de bu dişler yukarıdaki bir çentiğe girerler ve hayvanın ağzı kapalıyken bile gözükür. Aligatorda ise alt dişler, üsttekilerin altına kaydığı için bu iki iri diş üst çenedeki bir çukura girer ve hayvanın ağzı kapalıyken gözükmez. Bundan başka aligatorun başı daha geniş ve kısa, burnu daha küttür. Diğer bakımlardan, özellikle sudaki hayata uyma açısından Amerikan timsahı olan aligatorlar krokodillere çok benzer.

İki türden biri Amerika’da bulunur, diğeri Çin de. Çin timsahı ortalama 1.20 metre boyundadır. Parmaklarının arasında perde yoktur. Amerikan timsahı çok daha büyüktür. Kayda geçirilmiş olan en uzun boy 5.75 metredir. Ama artık hayvan bu boya ender olarak erişmektedir. Çünkü derisi için çok öldürülmüştür. Bir hayvan çok yoğun bir şekilde düşmanlığa uğradığı zaman iri cüsseliler çabucak ortadan kaldırılır ve geriye kalanların ortalama boyları da eziyet devam ederken gittikçe küçülür.

Amerikan timsahı ve krokodil gibi birbirlerine çok benzeyen iki sürüngene

daha başlangıçlarda değişik adlar takılması sadece bir hatadır. Herhalde krokodiller konusunda bilgileri olmayan İspanyol gemicileri Orta Amerika nehirlerindeki bu iri sürüngenleri gördükleri zaman ‘kertenkeleler’ diye söz etmişlerdir. Bü sözün Ispanyolcası ‘El largato ‘dur. Onları daha sonra izleyen İngiliz gemicileri de İspanyolların verdiği adı kabullenmiş ama iki kelimeyi birleştirerek, ‘allargarter’a dönüştürmüşlerdir. Bu kelime sonraları daha da bozularak ‘aligator’ halini almıştır.

UZUN, TEMBEL BİR HAYAT

Amerikan timsahları, krokodillerden daha uyuşuktur. Bu uyuşukluğun hayvanların uzun yaşamalarını sağlaması ihtimali vardır. Bir Amerikan timsahının 56 yıl yaşadığı kaydedilmiştir. Bu hayvanlar zamanlarının önemli bir kısmını nehir kıyılarında güneşlenerek geçirirler.Amerikan timsahı sadece Amerika Birleşik Devletleri’nin güney doğu kesiminde bulunur. 35 inci enlemden daha kuzeyde bulunmaz. Çin timsahı ise sadece Yangçe ırmağı havzasında yaşar.

ETOBURLAR

amerikan timsahi
amerikan timsahi

Timsahın besini yaşına göre değişir. Yavrular böcekler ve genellikle tatlı su karidesi diye bilinen kabuklularla beslenir. Daha sonra kurbağa, yılan ve balıkları yemeye başlarlar. Erginliğe erişmiş büyük timsahların besini genellikle balıktır. Ama bu sürüngenler ayrıca su içmek için nehir kıyısına gelen misk sıçanlarını ve küçük memeli hayvanları da avlarlar. Belirli sayıda su kuşu da yerler. Çok iri Amerikan timsahları, bazen geyik ya da inek gibi büyük memeli hayvanları suyun içine çekerek boğabilir.

AMERİKAN TİMSAHI YUVA YAPIYOR

Kur yapma ve seçilen yerin korunması konusunda dişi daha faal bir rol oynuyormuş gibidir. Görünüşe göre, erkekler çoğalma mevsimini aralarında kavga ederek, kükreyerek, dövüşerek ve birbirlerini yaralayarak geçirirler. Bu kükreme dişileri erkeklere çeker. Erkeğin boğazındaki bezelerden çıkan kokulu bir salgı ve dışkısındaki özel bir koku da, dişilerin gelmesine yardımcı Olur. Kur çoğunlukla gece yapılır. Çift suda gitgide daha artan bir hızla yüzerler. Sonunda çeneleri birbirlerin kenetlenmiş halde suda birleşirler. Erkeğin gövdesi dişinin kinin üzerinde bir kavis yapar.

Dişi yumurtalarını bırakmak için 90 santim yüksekliğinde bir tepecik yapar, önce çeneleriyle çamuru alarak bunu çürümüş bitkilerle karıştırır. Sonra bu karışımı yuva için seçtiği yere bırakır. Bu işlemi 90 santim yüksekliğinde bir yığın oluşuncaya kadar sürdürür. Sert kabuklu yumurtaların sayısı 15-80 arasıdır. Dişi, yumurtalar 2-3 ay sonra çatlayıncaya kadar bunların yanında bekler. Yuvadaki çürüyen bitkilerin ısısı kuluçka süresinde yumurtaların gelişmesini sağlar.

Yumurtadan çıkan aligator yavruları tiz bir sesle bağırırlar. Dişi onların çıkmasına yardım için yuvanın üstündeki bitkilerden oluşmuş tabakaları kaldırır. Amerikan timsahı yavruları yumurtadan ilk çıktıkları zaman 20 santim boyundadır. Yılda 30 santim büyürler ve 6 yılda da erginliğe erişirler.

YİYEN YİYENE

Yavru aligatorlar etobur balıklara, kuşlara ve başka hayvanlara kolayca yem olur. Ayrıca büyüme süresinin her döneminde iri timsahlara da yem olurlar. Bu hal, eskiden aligatorların sayısını bir düzeyde tutmaya yetiyordu. Ama sonradan timsah derisinden kadın çantaları, ayakkabıları ve diğer süs eşyaları yapma modası çıktı. Bu giyim eşyalarının modası devam ettiği ve yüksek Piyasa da satıldığı sürece insanlar timsahları korumak için çıkarılan kanunlar yüzünden hapse atılmayı ve bu sürüngenlerin saldırmaları tehlikesini bile göze almaktan kaçınmadılar.

Hem timsahlar ve hem de moda endüstrisi için zararlı olan başka bir ticaret konusu daha vardır. İri timsahlardan elde edilen derinin modası geçeceğe pek benzemediği için bu sürüngenlerin evcil hayvanlar gibi, beslenmesi merakı da başlangıçtaki kadar yoğun olmamakla beraber ısrarla süregelmektedir. Dükkanlara satmak için, hala çok sayıda Amerikan timsahı yavrusu yakalanmaktadır. Ama tabiatın kucağından koparılıp satılmak için getirilen diğer hayvanlarda olduğu gibi bu yavruların da hepsi satılamamaktadır. 196? de New York şehrine yollanan, yumurtadan yeni çıkmış 1.000 yavrudan 200’ü yolda ölmüş ve çürümeye başlamıştı. Diğerleri ise pek kötü durumdaydılar. Yaşayacakları da pek sanılmıyordu.

Bu zulme ek olarak, geniş ölçüde sürdürülen bataklıkları kurutma işleri de aligator sayısını ciddi şekilde azaltmıştır. Çin timsahının durumu ise daha kötüdür. Bu hayvanın eti yenmekte, vücudunun bazı kısımları tılsım ve cinsel isteği arttıran ilâç yapmak için ve bir de hastalıklara iyi geleceği düşüncesiyle kullanılmaktadır. New York Zooloji Parkı geçenlerde Çin timsahı yetiştirmeye çalışmak ve böylece bu hayvanın soyunun tamamiyle ortadan kalkmasını önlemek niyetinde olduğunu açıklamıştır.

İSTENMEYEN EVCİL HAYVANLAR

Timsahları evde yetiştirmenin, hem bunların sahipleri, hem de timsahlar için kötü yanları vardır. Kayda geçen en uzun aligatorun boyunun 5.70’ten fazla olduğunu açıklamıştık. Bunu bir tarafa bıraksak bile, timsah, yine de modern bir apartman katma sığamayacak kadar irileşmektedir. Para yatırarak timsah alan kimselerin çoğu, sonunda hayvanı ortadan kaldırmak zorunda kalmaktadırlar. Hayvanat bahçeleri kendilerine teklif edilen çok sayıda timsahla başa çıkamamışlardır. Chicago yakınındaki Brookfiled Hayvanat Bahçesi bu istenmeyen evcil hayvanlardan büyük bir sürü oluşturmuştur. Zavallı timsahların sahiplerinin onları baştan atmaya çalıştıkları ve sonunda hayvanların kendilerini kanalizasyonda buldukları çok kimse tarafından söylenmektedir. Bunun sonucu olarak da, ilgililerin yalanlamalarına rağmen, basında, New York lağımlarının timsahlarla dolu olduğu, bunların sıçanları avlayarak, kanali zasyoncuları da dehşete düşürdükleri konusunda yazılar çıkmaktadır.

SPONSORLU BAĞLANTILAR

About volkan

Check Also

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Deniz mahsullerinin bulaşıcı olmasını açıklayan değişik faktörler vardır. Kabuklu deniz ürünleri, deniz altındaki doğal barınaklarda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir