Home / Bilgiler / Çit Kertenkelesi Hakkında Bilgi
SPONSORLU BAĞLANTILAR

Çit Kertenkelesi Hakkında Bilgi

Sponsorlu Bağlantılar

Çit Kertenkelesi

Birleşik Devletler’de çok rastlanan çit kertenkelesinin başka adları da vardır:

Hızlı kertenkele, çam kertenkelesi, doğu çit kertenkelesi ve âdi çit kertenkelesi. Çok defa çitlerin ve devrilmiş ağaçların üzerinde güneşlenirken görülen bu sürüngen daha çok çam ormanlarında yaşar. Ürktüğü zaman çok hızlı kaçmasıyla ün yapmıştır. Çit kertenkelesinin boyu en çok, 25 santim olabilir. Bunun üçte birini kuyruğu oluşturur. Ama çoğunlukla daha kısa boyludurlar. Erkekler ağaç kabuğu rengindedir ve sırtlarında koyu gri dalgalı çizgiler vardır. Dişilerin renkleri daha değişiktir. Kahverengimsi griden yeşilimsiye kadar değişik tonlarda olurlar. Çit kertenkelesi gerçek bir kertenkele (Özkertenkelegiller familyası) gibi davranırsa da aslında bir iguanadır (İguanagiller familyası) ve dikenli kertenkeleler denilen bir gruptandır. Pulları omurga biçiminde ve sivri, baş derisi sert ve kırışıktır. Bacakları hafifçe eğridir. Birleşik Devletler’de kuzeydoğuda Maine eyaletinde başlayan, güneyde Florida’ya batıda hemen hemen Colorado ‘ya kadar olan bölgede yaşar. Meksika’da da bulunur.

GİDİP GELEN RENKLER

Çit kertenkelesi de, diğer kertenkeleler gibi zamanının çoğunu güneşlenerek geçirir. Güneşlenmediği zamanda ya ava çıkarlar ya da kütüklerin altındaki yarık veya çatlakların arasına girer. Erkekler kendilerine bir yer ayırır, burayı diğer erkeklere karşı canla başla savunurlar. Bu toprak kavgasında erkek karnının iki yanındaki kobalt mavisi uzunlama çizgiyi de gösterir. Bu sadece erkek ayaklarının üzerinde yükseldiği ve gövdesini yandan yana yassılttığı zaman ortaya çıkar. Bu gövde gösterisinin başlangıcıdır. Erkek ek olarak boynundaki sarkık deriyi şişirir. İki erkek böylece birbirlerinin karşısına geçerek aşağı yukarı sallanırlar. Bu karşılaşmalarda boy önemlidir. Kobalt mavisi çizginin önemi şu deneyle de anlaşılmıştır: Test sırasında erkeğin üzerindeki bu çizgiler boyayla kapatılmış o zaman diğer çit kertenkeleleri bu erkeğe sanki dişiymiş gibi davranmaya başlamışlardır

Diğer erkek değişmeleri ısı ve ışıkla ilgilidir. Çit kertenkelesi düşük ısılarda koyu renktir. Isı yükselince rengi de açılır. Parlak ışıkta rengi koyu karanlıkta açık olur. Bu değişiklikler, mikroskopik siyah pigment tanecikleri olan melanin sayesinde olur. Melanin bir dereceye kadar genişleyip büzüle bilen kromatoforlar da ya da pigment taşıyan hücrelerde bulunur. Hücreler iyice genişlediği zaman uzun, parmak biçimi uzantılar oluştururlar. Bu anlattıklarımız sürüngenler, balıklar, bazı kabuklular ve diğer hayvanlarda düzensiz renk değişikliklere yol açan kromatoforların genel bir tanımıdır. Çit kertenkelesinin derisi melanin tanecikleri yayıldığı zaman koyulaşır. Bunlar çekilerek kromatoforların ortalarında yoğunlaştıkları zaman da renk açılır.

BÖCEK YİYEN SÜRÜNGENLER

Çit kertenkelesinin besini böcekler özellikle tahtaları delen kın kanatlıların sürfeleridir. Ama çekirge gibi diğer bazı böcekleri de yerler. Beslenme konusunun ilginç bir ayrıntısı da ısının bunu etkilemesidir. Çit kertenkelesinin akrabası olan kaim derisi cinsin en fazla ısı 30° C olduğu zaman karnını doyurduğu anlaşılmıştır. Hayvan bu yüzden yaşadığı bölgenin kuzeyinde kış uykusuna yatar. Hava, sürüngenin kışın faal olamayacağı kadar soğuktur.Kış uykusunun bir yararı daha vardır. Flori-da’da çit kertenkelesi bütün yıl boyunca faaldir ama, sürüngen bu kesimde iki yıldan fazla yaşayamaz. Hatta bir yıllık sürede kertenkelelerin ancak yüzde altısı sağ kalır. Amerika Birleşik Devletleri’nin kuzeybatı kesimlerinde ise çit kertenkelesi her yıl altı ay kadar kış uykusuna yatar, ömürleri de 4-8 yıldır.

SAVUNMASIZ ÇOCUKLUK EVRESİ

Üreme baharda olur. Dişi, çiftleşmeden kısa bir süre sonra yerde bir çukur kazar ve bunun içine 12 beyaz, oval biçimi, her biri 1.25 santim, uzunluğunda, çok ince kabuklu yumurta bırakır. Yumurtalar 6-10 hafta sonra çatlar. Yumurtadan çıkan yavruların boyları 5 santimdir. Küçük kertenkeleler ufak böceklerle beslenirler. Bu dönem çit kertenkelesi için savunmasız bir çağdır. Yavruları değişik cinsten kuşlar yakalarlar. Kertenkeleler büyürken bu devam eder. Diğer kertenkele yiyen hayvanlar onları avlayıp .durur. Eğer çit kertenkelesinin bütün düşmanlarının listesi verilecek olsaydı buna, sürüngenin yaşadığı bölgedeki tamamen ya da kısmen etle beslenen hemen hemen her hayvanı sokmak gerekirdi.

TOPLUM DÜZENİ

Bu türde erkekler arasındaki kavga önemlidir. Çit kertenkelelerin de ve diğer cinslerde bir toplumsal hiyerarşi oluşur. Belirli bir kesimde biı patron ya da herkese hükmeden bir erkek bulunur. Ondan sonra toplumsal merdivenin basamaklarında otoritesi gitgide azalan erkekler yer alır.

2 numaralı erkek 1 numaradan başka herkese patronluk eder. 3 numaralı ise 1 ve 2 den başka bütün erkeklere hükmeder.

Bir erkek kertenkele kavga yüzünden tehlikeye düşebilir. Kuvveti azalmaya başlar başlamaz yüksek mevkinden indirilir. Böylece, kertenkelenin çiftleşmesi de engellenir. Ama genellikle, dişilerin çoğuyla çiftleşen, çok güçlü ve sağlıklı erkektir. Bu en güçlü olanın yaşamaya devam etmesi prensibiyle pek ilgili değildir. Sadece toplumun kuvvetinin ve sağlık düzeyinin bir zarar görmemesini sağlar. Hiyerarşi hayvanların birbirlerinden biraz uzakça yerlere yerleşmelerini de öngörür. Böylece fazla sıkışık bir halde yaşamanın kötü etkileri iyice azaltılmış olur.

 

SPONSORLU BAĞLANTILAR

About volkan

Check Also

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Deniz mahsullerinin bulaşıcı olmasını açıklayan değişik faktörler vardır. Kabuklu deniz ürünleri, deniz altındaki doğal barınaklarda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir