Home / Bilgiler / Mayıs Böceği
SPONSORLU BAĞLANTILAR

Mayıs Böceği

Sponsorlu Bağlantılar

İri bir kın kanatlı olan mayıs böceğinin yaz akşamları uçtuğu görülür ve duyulur. Gübre böceği giller (Skrabgiller— Scarahaeidae) fabilyasındandır, pislik ve gübre böceklerinin akrabasıdır. Hemen hemen 2,5 santim boyunda olan mayıs böceği adeta ‘kare biçimi’ bir kın kanatlıdır. Karnı geniş ve kabarıktır. Kanat kabukları (elitra) kızılımsı kahverengidir ve karnın her tarafını örtmez. Bunların altından koni biçiminde bir ‘kuyruk’ çıkar. Kafa ve göğüs (loraks) siyahtır. Gövdenin altında saça benzeyen sık kılların oluşturduğu bir tabaka vardır. Mayıs böceğinin ve akrabalarının bir özelliği de ayrıntılı duyargalarıdır. Bunlar ince levhalardan oluşmuş birer yelpazeyle sona erer. Bu.yapı yüzünden üstün bir kın kanatlı familyası ‘Yaprak boynuzlular’ (Lamellicornia) diye tanınırlar. Çünkü bu yelpaze yarı açlımış bir kitabın yapraklarına benzer.İngiltere’de bu familyadan olan birçok böcek ‘kalın kabuklu’diye tanınır. Britanya adalarında bahçe kın kanatlısı ya da haziran böceği bulunur. Bunun başı ve göğsü yeşil, karnı koyu kırmızımsı sarıdır. Kalın kabuklu gül böceğinin karnı parlak sarımsı yeşil ve beyaz beneklidir. Alt kısmı bakır rengi, bacakları ve duyargaları siyahtır. Güllerin arasında gerçekten hoş durur. Kuzey Amerika’da diğer ’kalın kabuklular’otomobillerin ve evlerin ışıklı camlarına çarptığı için özellikle dikkati çeker. Assam ‘da yaşayan dev mayıs böceğinin boyu 5 santimdir. Böceğin ön bacakları iyice uzundur; her bacakta sivri iki mahmuz bulunur.

ZARARLI ERGİN BÖCEKLER…

Mayıs böceğinin hem erginleri, hem de larvaları bitkilere zarar verir. Larvalar köklere saldırır, erginleri ise yaprakları ve çiçekleri yer, öz suyu ve bal özünü emerler. Bunlara mayıs ya da haziran böcekleri denir. Çünkü erginler, ekimde pupadan çıkmalarına rağmen ancak yazın başlarında uçmaya başlar. Ama nisan gibi erken bir devrede uçtukları da olur. Güzel akşamlarda hava kararırken mayıs böceklerinin sürüyle ortaya çıktıkları görülür. Bazen otların saplarına tırmanarak karınlarını hızla şişirip büzerler. Herhalde bunu uçmadan önce vücutlarını ısıtmak için yaparlar. Bu bir atletin bir yarıştan önce ısınmasına benzer. Sonra otların arasında çiçek arısı gibi ağır ağır uçarak dolaşırlar. Kanatlarını çok hızla çarptıkları için bir vızıltı da çıkarırlar. Ama mayıs böceğinin kanat çırpması, çiçek arısının kine kıyasla daha ağır sayılır. Bu böcek saniyede 46 defa kanat çırpar. Buna karşılık çiçek arısı kanadını saniyede 130-240 defa çırpabilir. Mayıs böceklerinin bazen meşe ya da çiçek açmış kestane ağaçlarının etrafında uçuştukları da görülür. Ergin böcek ağaçların yapraklarıyla beslenir. Sayısı arttığı zaman da bütün yaprakları yiyip bitirerek ciddi zarar verirler. Gündüzleri uçan kalın kabuklu gül böceği çiçeklerin özellikle güllerin taç yapraklarını yemeyi sever.

VE ZARARLI LARVALAR

Dişi, yazın başlarında birkaç yığın halinde yumurta döker. Her yığında 12-30 kadar yumurta bulunur. Toplamı yaklaşık 70’tir, Dişi yumurtaları 15-20 santim derinliğindeki tünellere bırakır. Bunlar 3 hafta sonra çatlar, bahçesini bellemiş olan herkes mayıs böceğinin larvasını tanır, iri, kahverengi kafalı bir kurttur. Kafasının çok yakınında üç çift bacağı vardır.Bazı mayıs böceklerinin larvaları çürümüş ağaç ve kütüklerin içinde yaşar; güçlü boynuzsu çeneleriyle tüneller açarlar. Odunu çiğner ve barsaklarındaki selülozu parçalayan bakterilerin yardımıyla besinlerini sindirirler. Selüloz tahtanın temel maddesidir. Mayıs böceklerinin belki kuruyan ağaçların parçalanmasına ve bunların humus haline dönüşmesine yardım etmek bakımından bir yararları vardır. Ama bu böcekler kerestelik ağaçlara büyük zarar verirler. Sert kabuklu gül böceğinin larvası da kurumuş ağaçların içinde yaşar. Artık, iyi organize edilmiş tarım alanlarında bu böceklere göz yumulmadığı için, gül türünün sayısı azalmaktadır.

Yüzeye çıkıyor. Mayıs böceği, pupalaşmadan sonra toprakları kazarak yukarı tırmanıyor. Bu ekimde olur. Karmaşık, yelpaze biçimi antenler çok duyarlıdır. Mayıs böceği bunlarla besin arar Mayıs böceğinin larvası pupa devresine geçmeden önce toprağın içinde 3 yıl kalır. Ama bu süre aslında iklime de bağlıdır. Larva her kış toprağa gömülerek dondan kaçar ve baharda tekrar yüzeye çıkar. Otların, buğdayın ve ağaçlar da dahil olmak üzere başka bitkilerin kökleriyle beslenmeye başlar. Çok zaman büyük zarar verir. Üçüncü yazın sonunda toprağa dalar ve yüzeyden 60-90 santim aşağıda bir kozanın içinde pupa evresine girer. Birkaç ay sonra ergin bir böcek halinde görülür. Larva bazen beyaz kurt ya da karga solucanı diye tanınır. Ekin kargası, bu larvanın baş düşmanıdır.

DİKKATLİ DÜŞMAN

Ekin kargasının larvaya karşı davranışı gerçekten ilginçtir. Kuş, kurdu tek ayağının altına sıkıştırarak tutar, larvanın başım ısırıp koparır. Böylece kürtün güçlü çenelerinden kurtulmuş olur. Ardından dikenli bacakları da çekip kopararak atar. Larvanın yumuşak vücudunu gagasıyla sıkar. Dışarı akan yarı sıvı özü yer. Sonunda sert kabuğu bir tarafa bırakır.

DOMALAN AVCISI

Böceğin duyargaları aslında duygu organlarıdır. Havadaki titreşimlere ve kimyasal maddelere, yani ses ve kokuya tepki gösterir. Bir böceğin duyargasını inceleyerek işitme ya da duyma gücünün fazla mı yoksa az mı olduğunu anlayabiliriz. Eğer duyargalar iyi gelişmişse o zaman böceğin çok duyarlı olması ihtimali vardır. Örneğin sivrisineğin erkeğinin duyargaları iyi gelişmiştir. Buna karşılık dişininki küçüktür. Deneyler erkeğin duyargalarının dişinin kanat çırpmasından oluşan vızıltıyı ‘alacak şekilde ayarlanmış’ olduğunu ortaya çıkarmıştır. Böylece iki cins, çiftleşmek için bir araya gelir. Mayıs böceğinin duyargaları da çok ayrıntılıdır. Duyargalar kullanılırken yelpazeler de açılır. Hem dişinin, hem de erkeğin duyargaları iyi gelişmiştir. Onun için antenlerin temel görevinin erkeklerle dişileri bir araya getirmek olmadığı anlaşılmaktadır. Bu böceklerin duyargalarından besin bulmak için yararlandıkları sanılmaktadır.Bir cins mayıs böceği domalanla beslenir. Domalan toprağın yüzeyinin altında oluşan bir mantardır. Mayıs böceği uçarken birdenbire duraklayarak yere konar. Toprağı kazarak domalanı bulur.Yere gömülü bir şeyi bulabilmek bizim için olağanüstü bir başarıdır. Ama bir çok hayvan domalanla beslenir. Bunların arasında sincap, fare porsuk ve geyikler de vardır.

 

SPONSORLU BAĞLANTILAR

About volkan

Check Also

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Deniz mahsullerinin bulaşıcı olmasını açıklayan değişik faktörler vardır. Kabuklu deniz ürünleri, deniz altındaki doğal barınaklarda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir