Home / Bilgiler / Döner Böcek
SPONSORLU BAĞLANTILAR

Döner Böcek

Sponsorlu Bağlantılar

Bu böcekler, gölcüklerde ve kanallarda suyun yüzeyinde hızla dönen küçük kın kanatlılardır. Bu kın kanatlıların çoğu Döner böcek türündendir (Gyrinus). Renkleri mavi siyah ya da koyu bronzdur. Sadece ikinci ve üçüncü çift bacaklarıyla yüzerler. Bu bacaklar yassılmış ve üzerlerin de kıllardan oluşmuş saçaklar meydana gelmiştir. Böylece bacaklar etkili birer kürek halini almışlardır. Birinci çift bacak ince ve normaldir. Böceğin yüzmesine pek az katkıda bulunur, ya da hiç bulunmaz. Döner böceğin kısa duyargalarının uçları küttür. Gözleri ilginçtir. Çünkü petek gözler başın iki yanında aşağı ve yukarı olmak üzere ayrı iki kısma bölünmüştür. Döner böceğin kanatları vardır ve böylece üstü açık bir akvaryumdan kolaylıkla kaçar.

Avrupa’da on cins döner böcek vardır. Bunların görünüşleri birbirlerine çok benzer. Bazı döner böcek türleri ise hemen hemen şehirlere alışmıştır. Başka bir türden olan tüylü döner böceğin üst kısmı parlak değildir ve sarımsı gri kıllarla kaplıdır. Bazen kıllı döner’diye de tanınan böcek akarsularda yaşar. Sadece geceleri Döner böcekler suyun yüzeyinde dolaşır.suyun yüzünde döner, gündüzleri ise gizlenir. Türün Avrupa’daki tek temsilcisi bu böcektir. Başka bir cins tüylü döner böcek Afrika ‘da yaşar, birkaç cins de Asya’da. ‘Döner böcekgiller’ (Gyrinidae) yaklaşık 400 kadar cinsi olan oldukça küçük bir kın kanatlı familyasıdır. Buna karşılık 40.000 gagalı böcek cinsi vardır.

SUYA YARI GİREN PATENCİLER

Bu böceklerin en karakteristik özelliği suda küçücük motorlar gibi ilerlemesi ve sürülerin içinde hızla dönmelerine , rağmen birbirlerine hiç çarpmamalarıdır. Bunlar, suyun yüzünde yürüyen böcekler gibi üst düzeyde ilerlemezler. Suya biraz girerler. Islanabilen bacakları suyu alır, ama vücutlarının kıllı üstü su almaz ve kuru kalır. Duyargalarını suyun üst tabakasına sokarlar. Bunların sudaki hafif dalgalanmalara karşı duyarlı oldukları ve böceklerin bu şekilde birbirlerine çarpmaktan kaçındıkları sanılmaktadır. Her böcek etrafındaki suyun yüzeyinde hafif bir çukurluk yapar, önde de hafif dalgacıklar oluşturur. İki çift olan yüzme bacakları ilerleme konusunda, diğer su böceklerinin çoğunun aksine, sadece üstlerindeki kıllardan oluşmuş saçaklardan yararlanmazlar. Bacakların yassılmış eklemleri öne yapılan hareket sırasında bir yelpaze gibi kapanır, böceği ileri götürecek arka vuruş sırasında da açılırlar.

YERİNİ KORUYOR

Döner böceklerin bir gölde, hatta ağır akan suyun yüzünde dağılmadıkları, aynı yeri korudukları görülür. Halbuki birbirine karışan hareketleri yüzünden hepsinin de bir tarafa gidecekleri sanılır. Birbirinden ayrı iki çift gözün yerleri öyle uygundur ki, bunlardan biri suyun altını, diğeri üstünü görür. Bu petekleri oluşturan gözler ya da yüzeylerin sırayla hem suyun altını, hem de havayı görecek şekilde gelişmiş olduklarından şüphe yoktur. Döner böcekler yüzerken yerlerini kıyıdaki cisimlerin oluşturduğu bir şekli hiçbir zaman gözden kaybetmemek suretiyle koruduğu sanılmaktadır. Bunu, dönerken başarabilmeleri, hareket ve görüş arasında olağanüstü bir uyum sağlandığını gösterir. Döner böcekler suyun altında da iyi yüzer, korktukları zaman hemen dibe dalarlar. Arka uçlarında her zaman bir hava kabarcığı taşırlar. Hayvanlar su altındaki bitkilere sarılarak dinlenirken solunum yapmak için bu kabarcıktan yararlanır.

Döner böcekler hiçbir zaman saklanmaya kalkışmaz. Bütün hızlı hareketlerine rağmen kuşlara ve balıklara kolaylıkla yem olacakları düşünülebilir. Belki de bu kın kanatlıları korktukları zaman salgıladıkları sütümsü sıvı korumaktadır. Bu sıvı ‘pis kokulu’ diye tanınır. Amerikan döner böceğinin de ‘elma gibi koktuğu söylenir. Ama ne olursa olsun kokunun düşmanları kaçırdığı sanılmaktadır.

Bilindiği kadarıyla dönerler suya düşen ve kolaylıkla hareket ettirdikleri uzun ön bacaklarıyla yakaladıkları böceklerle beslenirler.

SUDA YAŞAYAN LARVA

Döner böcek kışı ergin halde geçirir. Dişi ilkbaharda döktüğü yumurtaları suyun dibindeki bitkilerin üzerine sıra sıra dizer. Larva yumurtadan çıkarak hızla büyür. Kıvrılıp bükülerek yürür ya da suyun dibinde sürünerek ilerler. Diğer böceklerle ve bir dereceye kadar da bitkisel maddelerle beslenir. Sivri çenelerinin içi boştur. Bunlarla kurbanının vücut sıvılarını emer. Larva iyice büyüdüğü zaman çok ince olur. Boyu da 1,25 santimden biraz uzundur. Vücut parçaları arasındaki eklemler iyice çukurdur; İki yanında tüyümsü solungaçlar vardır. Karnın her parçasında bir çift sonuncu da ise iki çift solungaç olur. Ayrıca burada iki çift de çengel görülür. Larvanın bunlardan yararlanarak su bitkilerine tırmandığı söylenmektedir. Temmuzun sonlarına doğru larva sudan dışarı çıkan bir bitkiye tırmanır; suyun yüzeyinden yukarıda koza örer. Ergin bir ay kadar sonra ortaya çıkar. İşte o sırada yani yazın sonlarına doğru çok sayıda döner böcek görülür. Tüylü döner böceğin larvası sığ akar sularda, çakılların arasında yaşar. Ergin gibi o da pek gözükmez.

HER ÇEVREDE…

Döner böcek üç alemin de zevkini çıkardığı için olağanüstü bir yaratık sayılır. Bu kın kanatlı zamanının önemli bir kısmını suyun yüzünde bir sandal gibi dolaşarak geçirir. Ama istediği zaman kolaylıkla havalanarak uçar. Yeni beslenme yerleri bulmak için suyun yüzünde seker. Yükselir sonra pikeye geçer; o arada kanat kabuklarını paraşüt gibi kullanarak suyun yüzüne yumuşak bir iniş yapar. Eğer gerekiyorsa kanat kabuklarım kapayarak bir hava kabarcığını bunların altına hapseder, bir denizaltı hatta daha iyisi bir dalgıç gibi dibe iner.

 

SPONSORLU BAĞLANTILAR

About volkan

Check Also

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Deniz mahsullerinin bulaşıcı olmasını açıklayan değişik faktörler vardır. Kabuklu deniz ürünleri, deniz altındaki doğal barınaklarda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir