Home / Bilgiler / Akrep
SPONSORLU BAĞLANTILAR

Akrep

Sponsorlu Bağlantılar

Akrep, iğnesi yüzünden kötü bir ün kazanmıştır. Bazı cinslerde akrebin zehiri insanı öldürebilir. Akrebin boyu 6 milim den 20 santime kadar değişir. 20 santim boyundaki yol akrebi Afrika ‘da bulunur. Akrebin vücudu parçalara ayrılmıştır. Bir çift güçlü çenesi ya da bir ıstakozun kine benzeyen keskin kıskaçları vardır. Göğüste (toraks) dört parça görülür. Bunların alt yüzlerinde yürümek için birer çift bacak bulunur. Karın altı parçadır. Bu uca doğru daralarak sivri bir iğneyle son bulur. Buradaki açıklığa, nispeten büyük iki zehir bezi bağlıdır. 20 santimlik Afrika akrebi gibi türlerin iğnesi pek iridir ve zehirleri de insanlar için tehlikeli olur. Sumatra’da ıstakoz akrebi daha da iridir ama sık ağaçlı ormanlarda yaşadığı için insanlar bu türle pek karşılaşmaz. Birleşik Devletlerde 40 tür yaşar; bunlardan sadece ikisinin yani 5-7,5 santim boyundaki heykel-akreple, gerts cinsinin zehiri insanları öldürebilir.

650 cins akrep dünyanın bütün sıcak bölgelerinde bulunur. Özellikle çöllerde çoktur, ılık kesimlerde sayıları azalır. Amerika’da, İngiliz Kolum biyasına kadar çıkan bölgede görülür. Güney Avrupa ‘da da yine akrep vardır. Akrep, kolaylıkla uyum sağlayan ve şiddetli sıcağa dayanabilen bir hayvandır.

EVDE TEHLİKELİ

Akrebin tehlikeli yanlarından biri insanların evlerinde yaşaması, yataklara, eşyaların arasına, halıların altına ve ayakkabıların içine girmesidir. Evlerde yaşamayanlar gündüzleri kütük ve kayaların altına, ya da orta ayaklarıyla kumda kazdıkları çukurlarda gizlenirler. Akrep yalnız yaşar. Diğer akreplere karşı son derecede düşmanca davranır. Hatta dişiler çiftleşmeden sonra erkekleri yiyebilirler.

KURBANINI PARÇALIYOR

Akrep gece avlanır. Hemen hemen sadece böcekler ve örümceklerle beslenir. Kurbanını iri kıskaçlarıyla yakalayarak parçalar ya da ezerek vücut sıvılarını çıkarır. Eğer kurban karşı koymaya kalkışırsa o zaman iğnesini kullanır. Karnını gövdesinin üzerinde ileriye doğru kaydırarak ucu zehirli iğneyi avına batırır. Ondan sonra kurbanını ağır ağır yer. Akrep bazen bir tek kın kanatlı böceği bir saatte ya da daha uzun bir süre içerisinde yiyip bitirir. Akrep besin almadan uzun süre yaşayabilir. Bu hayvanın hiçbir zaman su içmediği ve gereken bütün nemi besininden ya da çiğ tanelerinden aldığı söylenir. Ama bu doğru değildir, insanlar tarafından beslenen akrepler rahatlıkla su içer. Bir akrebe su vermenin normal yöntemi şudur: Kafesin içine ıslak bir pamuk konur. Akrep su içmek için sık sık bu pamuğa gider.

Bazı akrep cinsleri ‘cırlar’lar. Yani kıskaçlı bacaklarının diplerini, birinci çift yürüme ayağının aşağısına sürerek ‘şarkı söylerler’. Bazılarında her kıskacın dibinde bir törpü, yürüme ayaklarında da ise ‘tuşlar’ vardır. Diğerlerinde ise ‘tuşlar’ kıskaçlardadır. Akreplerin ‘şarkı’ söylemelerinin nedeni çekirgelerinkine benzemez. Bu hayvanların ‘şarkısı’ ilk saldırı ya da savunma konusunda bir uyarı görevi yapar. Akrebin duruma göre kıskaçlarını çeşitli şekiller de tutması gerçekten ilginçtir. Saldıracağı zaman bacaklarını birbirinden uzaklaştırarak, kıskaçlarını açar ve yukarı doğru tutar. Savunmaya geçtiği zaman ise kıskaçları aşağıdadır; başının önüne doğru getirir. Sadece yalancı akrepte aynı şekilde gelişmiş duyu ayakları ya da kıskaçlar vardır.

KUR DANSI

Akrepler de örümcekler gibi çiftleşmeden önce bir tür kur yaparlar. Genellikle dişi razıysa erkek önce onu kıskaçlarıyla tutar, sonra karşısına geçebilmek için döner. Dişinin kıskaçlarını kendi kıskaçlarıyla yakalar. Dişi razı olmayarak gerilemeye kalkıştığı zaman erkek iğnesini hemen hemen kıskaçlarının yukarısına kadar getirir. Dişi de onu taklit eder. Bu çok ender olur ve ancak birkaç saniye sürer. Dişiyi yakalayan erkek onu uygun bir yere iter ya da sürükler. Orada toprağı ayaklarıyla kazıyarak sperm kesesini bırakır. Hala kıskaçlarından tuttuğu dişiyi, sperm zarfını gödeniyle alması için bunun üzerine doğru çeker. İki hayvan 5-6 dakika bir arada kalır, sonra da ayrılırlar. Akrepler de gelişme özellikle ilginçtir. Çünkü bütün takım ya ovovipar ya da gerçekten vivipar yani doğurucudur. Dişi birkaç haftalık bir süre içinde bir batında bir ya da iki canlı yavru doğurur. Bazı cinslerde dişinin vücudunda plasentaya benzer bir doku oluşur. Besin bunun yoluyla büyümekte olan embriyona iletilir ve boşaltım maddeleri de atılır. Doğumdan sonra dişi yavrularını sırtında taşır. Yavrular ancak ilk kabuk dökmeden sonra annelerinden ayrılır ve bağımsızlaşırlar. Bazı akreplerin 5 yıl gibi uzun bir süre yaşadığı bilinmektedir.

ÖFKELENDİĞİ ZAMAN TEHLİKELİ

Akrebin vahşiliği herhalde fazla abartılmıştır. Ama bazı cinslerin çok tehlikeli olduğu da şüphe götürmez. Ancak akrep, iyice öfkelenmedikçe iğnesini insanlara karşı kullanmaz. Tehlike bu hayvanın evlere girmesindedir. Akreplerin çok bulunduğu yerlerde özel önlemler alınmadığı takdirde bu yaşamı tehlikeli bir hale sokabilir. Birleşik Devletler ve Meksika’da insanları yılanlardan çok akreplerin öldürdüğü saptanmıştır. Brezilya’da, nüfusu ancak 200.000 olan bir şehirde sadece 1954’te yaklaşık 200 kişi akrep sokması yüzünden acil tedavi görmek için hastahaneye kaldırılmışlardır. Dünyanın diğer tropik kesimlerinde de durum aynıdır. Hindistan’da, Bombay’ dan gönderilen bir rapordan anlaşıldığına güre bazı kesimlerde akreplerin sayısı şaşılacak kadar yüksektir. Bombay’da sadece 13.000 kişinin oturduğu bir yörede yapılan gelişigüzel bir araştırma sırasında hemen hemen 15.000 akrep bulunmuştur. Bu raporu yazan kimse daha sıkı bir araştırma sonucu bu sayının artması ihtimali olduğunu da eklemiştir. Daha tehlikeli cinsten bir akrebin sokmasını baygınlık, fazla terleme ve kusma izler. Hastanın cildi soğuk ve nemli bir hal alır. İlaç ve oksijen verildiği zaman bile hasta nefes almakta zorluk çeker. Ağzından ve burnundan çok miktarda köpüklü bir sıvı akar. Modern ilaçlara rağmen böyle bir durum genellikle ölümle sonuçlanır. Kumda savaş. Bu iki heykel-akrepten zafere erişeni sırtüstü çevirdiği düşmanının kıskacını tutuyor. Akrebin enli duyu ayaklarının son iki bölütü değişmiş, genişleyerek kıskaçlar halini almıştır. Sırtüstü devrilmiş olan akrebin parçalı karnı ve göğsündeki diziyle bacakları görülüyor.

SPONSORLU BAĞLANTILAR

About volkan

Check Also

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Kabuklu Deniz Ürünlerinin Enfeksiyonları

Deniz mahsullerinin bulaşıcı olmasını açıklayan değişik faktörler vardır. Kabuklu deniz ürünleri, deniz altındaki doğal barınaklarda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir